![?php echo $post['title']; ?>](https://assets.doolnews.com/w/900x473/2026/11/891288786_1098943966362913_8456479272171694423_n.jpg)
ലോകത്തെ ഏറ്റവും നിര്‍ണായകമായ എണ്ണക്കടത്തു പാതകളിലൊന്നായ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഇന്ത്യയെയും ചൈനയെയും ഇറാഖിനേയും ഖത്തറിനേയും ഇറാന് ഒഴിവാക്കിയിരിക്കുന്നു. കേവലം കപ്പല്‍ ഗതാഗതത്തിനുള്ള അനുമതി മാത്രമാണോ ഈ നീക്കം? ഇറാന്റെ സാമ്പത്തിക ആവശ്യങ്ങളും നയതന്ത്ര താത്പര്യങ്ങളും അമേരിക്കയ്‌ക്കെതിരായ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങളും ഇതിന് പിന്നിലുണ്ടോ? ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ ഇളവ് എത്രത്തോളം പ്രധാനപ്പെട്ടതാണ്? പരിശോധിക്കാം…
ലോകത്തെ എണ്ണവിപണിയുടെ ഗതിവിഗതികള്‍ നിര്‍ണയിക്കുന്ന പ്രധാന ജലപാതകളിലൊന്നാണ് ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക്. പശ്ചിമേഷ്യയില്‍ യുദ്ധം രൂക്ഷമായതോടെ ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പല്‍ ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെട്ടത് ആഗോളതലത്തില്‍ വലിയ ആശങ്കകള്‍ക്ക് കാരണമായിരുന്നു.
ഫെബ്രുവരി 28ന് ഇറാനെതിരെ യുഎസ്-ഇസ്രഈല്‍ സഖ്യം സംയുക്ത യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനു പിന്നാലെയാണ് ഇറാന് ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയത്. പിന്നാലെ ജൂലൈയില്‍ ഇറാന്റെ തെക്കന്‍ തുറമുഖങ്ങള്‍ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്ക നാവിക ഉപരോധവും ഏര്‍പ്പെടുത്തി.
നിലവില്‍ ഇന്ത്യ, ചൈന, ഇറാഖ്, ഖത്തര്‍ എന്നീ നാല് രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള വാണിജ്യ കപ്പലുകളെ ഹോര്‍മുസിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കിയതായി ഇറാന് പാര്‍ലമെന്റിന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ, വിദേശനയ സമിതി ഡെപ്യൂട്ടി ചെയര്‍മാന്‍ അമീര്‍ ഹയാത്ത് മൊഗദം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
‘ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗത നിയന്ത്രണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഇന്ത്യ, ചൈന, ഇറാഖ്, ഖത്തര്‍ എന്നീ നാല് രാജ്യങ്ങളെ നിലവില്‍ ഞങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഈ രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള കപ്പലുകള്‍ ഹോര്‍മുസിലൂടെ സ്വതന്ത്രമായി കടന്നുപോകും. അമേരിക്കയും അവയെ തടയില്ല,’ എന്നാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം.
എന്തുകൊണ്ടാണ് ഈ നാല് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് മാത്രം ഇറാന് ഇത്തരമൊരു ഇളവ് അനുവദിച്ചത്. ഈ തീരുമാനത്തിലൂടെ ഇറാന് ലക്ഷ്യമിടുന്നത് എന്താണ്?
ഇന്ത്യയില്‍ നിന്നുള്ള മരുന്നുകളും ചൈനയുടെ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും
ഇറാന് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ഇളവുകള്‍ക്ക് പിന്നില്‍ ഓരോ രാജ്യവുമായുമുള്ള വ്യത്യസ്തമായ താത്പര്യങ്ങളുണ്ട്. ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം മരുന്നുകളുടെ ഇറക്കുമതിയാണ് ഇറാന് പ്രധാനമായും ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത്. ചൈനയുടെ കാര്യത്തില്‍ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുമാണ് പ്രധാനം.
ഇന്ത്യയില്‍ നിന്ന് മരുന്നുകളുടെ ഇറക്കുമതി ഇറാന് അനിവാര്യമാണ്. ഇതിന്റെ കൂടി ഭാഗമായി ഇന്ത്യന്‍ കപ്പലുകള്‍ക്ക് അനുമതി നല്‍കുമെന്ന് അമീര്‍ ഹയാത്ത് മൊഗദം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാന് ആവശ്യമായ മരുന്നുകളുടെ വലിയൊരു ഭാഗം ഇന്ത്യയില്‍ നിന്നാണ് എത്തിക്കുന്നത്. ഉപരോധങ്ങളും യുദ്ധസാഹചര്യങ്ങളും നിലനില്‍ക്കുന്ന ഘട്ടത്തില്‍ മരുന്നുകള്‍ ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള അവശ്യവസ്തുക്കളുടെ ലഭ്യത ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം നിര്‍ണായകമാണ്.
ഇവിടെ ഇന്ത്യയുടെ പ്രാധാന്യം മറ്റൊരു തലത്തിലുമുണ്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷങ്ങള്‍ക്കിടയിലും ഇറാനുമായി വ്യാപാരബന്ധം നിലനിര്‍ത്താന്‍ ഇന്ത്യയ്ക്ക് കഴിയുന്നുണ്ട്. അതേസമയം അമേരിക്കയുമായും ഗള്‍ഫ് രാജ്യങ്ങളുമായും ഇന്ത്യയ്ക്ക് സുപ്രധാനമായ നയതന്ത്ര, സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങളുണ്ട്. അതിനാല്‍ ഇറാന്റെ ഈ നീക്കം ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിര്‍ത്താനുള്ള ശ്രമം കൂടിയാണ്.
ചൈനയുടെ കാര്യത്തില്‍ സ്ഥിതി കുറച്ചുകൂടി വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇറാന്റെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമാണ് ചൈന. ഇറാന്റെ ആകെ എണ്ണ കയറ്റുമതിയുടെ ഏകദേശം 90 ശതമാനവും ചൈനയിലേക്കാണ് പോകുന്നത്. അതിനാല്‍ ചൈനയുമായുള്ള വ്യാപാരബന്ധം ഇറാന്റെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് അത്രമേല്‍ പ്രധാനമാണ്.
ചൈനീസ് കപ്പലുകള്‍ക്ക് ഹോര്‍മുസിലൂടെ കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കുന്നതിലൂടെ ബീജിംഗിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കാമെന്നാണ് ഇറാന്റെ കണക്കുകൂട്ടല്‍. അമേരിക്കയുമായുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലില്‍ ചൈനയുടെ പിന്തുണയും സഹകരണവും ഇറാന് പ്രധാനമാണ്.
അതേസമയം ഇന്ത്യന്‍, ചൈനീസ് കപ്പലുകളില്‍ നിന്ന് ഗതാഗത ഫീസ് ഈടാക്കുമെന്നും ഖത്തരി കപ്പലുകള്‍ക്ക് സൗജന്യമായി കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കുമെന്നും ഹയാത്ത് മൊഗദം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഇറാഖി കപ്പലുകളുടെ കാര്യത്തില്‍ ഫീസ് ഈടാക്കുമോ എന്നത് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടില്ല.
കപ്പലുകള്‍ കടന്നുപോകാന്‍ അനുവദിച്ചാല്‍ ഇറാന് എന്ത് ലഭിക്കും?
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് ഇറാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കേവലം ഒരു കടല്‍പാതയല്ല. ആഗോള ഊര്‍ജവിതരണത്തിന്റെ നിര്‍ണായകമായ ഭാഗത്തെ സ്വാധീനിക്കാന്‍ കഴിയുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ഇടം കൂടിയാണ്.
പേര്‍ഷ്യന്‍ ഗള്‍ഫിനെയും ഒമാന്‍ ഉള്‍ക്കടലിനെയും ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന ഈ ജലപാതയിലൂടെ സൗദി അറേബ്യ, ഇറാഖ്, കുവൈത്ത്, ഖത്തര്‍, യു.എ.ഇ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് എത്തുന്നു.
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതോടെ ഈ പാതയിലൂടെയുള്ള ഗതാഗതം ഇറാന് നിയന്ത്രിച്ചു. ചില കപ്പലുകള്‍ക്ക് മാത്രമാണ് കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കിയത്. മറ്റുള്ളവ പരിശോധനകള്‍ക്ക് വിധേയമാക്കുകയും ചില സാഹചര്യങ്ങളില്‍ ഗതാഗത ഫീസ് ആവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു.
ഇതിലൂടെ കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഒരു സൈനിക നീക്കം മാത്രമല്ലെന്നും സാമ്പത്തികമായും രാഷ്ട്രീയമായും ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഉപാധിയാണെന്നും ഇറാന് വ്യക്തമാക്കുകയാണ്.
ലുന്‍ദ് സര്‍വകലാശാലയിലെ ഇറാന് വിശകലന വിദഗ്ധനും ഗവേഷകനുമായ റൗസ്‌ബെ പാര്‍സി ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് ഇറാന് ഉപരോധങ്ങള്‍ പുതിയ അനുഭവമല്ലെന്നാണ്.
‘ഇറാന് വളരെക്കാലമായി ഉപരോധങ്ങള്‍ നേരിടുന്നുണ്ട്, അതിനാല്‍ വ്യാപാരത്തില്‍ ബാര്‍ട്ടറിംഗും പ്രതിഫലവും പുതിയ കാര്യമല്ല,’ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
അതായത്, അമേരിക്കന്‍ ഉപരോധവും സാമ്പത്തിക സമ്മര്‍ദവും നിലനില്‍ക്കുമ്പോഴും തങ്ങള്‍ക്ക് ആവശ്യമായ സാധനങ്ങള്‍ ലഭ്യമാക്കാനും സ്വന്തം വ്യാപാര താത്പര്യങ്ങള്‍ സംരക്ഷിക്കാനും കഴിയുന്ന സംവിധാനങ്ങള്‍ ഒരുക്കുകയാണ് ടെഹ്റാന്‍.
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ കപ്പലുകള്‍ക്ക് സുരക്ഷിതമായി കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കുന്നതിലൂടെ ഇറാന് സാമ്പത്തിക നേട്ടമുണ്ടാക്കാനാകുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍. കപ്പലുകള്‍ക്ക് ഉപദ്രവമില്ലാതെ കടന്നുപോകാന്‍ ഇറാന് ട്രാന്‍സിറ്റ് ഫീസോ കാര്‍ഗോയുടെ മൂല്യത്തിന്റെ ഒരു ശതമാനമോ ഈടാക്കുന്നുണ്ടാകാമെന്ന് ജോര്‍ജ്ജ്ടൗണ്‍ സര്‍വകലാശാലയിലെ മിഡില്‍ ഈസ്റ്റ് പൊളിറ്റിക്‌സ് അസോസിയേറ്റ് പ്രൊഫസര്‍ നാദിര്‍ ഹാഷെമി പറഞ്ഞു.
‘പല കാരണങ്ങളാല്‍ ടെഹ്റാനില്‍ നിന്നുള്ള ഒരു സമര്‍ത്ഥമായ നീക്കമാണിത്,’ സുരക്ഷാ-പ്രതിരോധ വിശകലന വിദഗ്ധനും ലിബിയയിലെ ഓസ്ട്രിയയുടെ മുന്‍ പ്രതിരോധ അറ്റാഷെയുമായ വുള്‍ഫ്ഗാങ് പുഷ്തായ് അല്‍ ജസീറയോട് പറഞ്ഞു.
ഈ നീക്കം വിജയിച്ചാല്‍ ഇറാന് വലിയ വരുമാനം നേടാനാകുമെന്നും അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഇറാന്റെ എണ്ണക്കയറ്റുമതിയുടെ 90 ശതമാനവും വാങ്ങുന്നത് ചൈനയാണ്. അതിനാല്‍ ചൈനീസ് കപ്പലുകള്‍ക്ക് ഹോര്‍മുസിലൂടെ കടന്നുപോകാന്‍ അനുമതി നല്‍കുന്നത് ഇറാന്റെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന് കൂടുതല്‍ സഹായകമാകും.
ചൈനയ്ക്കും ഇന്ത്യയ്ക്കും എന്തുകൊണ്ട് ഈ പാത നിര്‍ണായകം?
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ പ്രതിസന്ധി ഏറ്റവുമധികം ബാധിക്കാന്‍ സാധ്യതയുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ ഏഷ്യയിലാണ്. കാരണം ഗള്‍ഫ് മേഖലയില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണയുടെയും പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും പ്രധാന ഉപഭോക്താക്കള്‍ ഏഷ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളാണ്.
കെപ്ലര്‍ എന്ന അനലിറ്റിക്‌സ് സ്ഥാപനത്തിന്റെ കണക്കുകള്‍ പ്രകാരം ഒക്ടോബറില്‍ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് വഴി പ്രതിദിനം 10.23 ദശലക്ഷം ബാരല്‍ ഗള്‍ഫ് ക്രൂഡ് ഓയില്‍ കടന്നുപോയിരുന്നു. ഇതില്‍ ഏകദേശം 42 ശതമാനം ചൈനയിലേക്കും 13 ശതമാനം ഇന്ത്യയിലേക്കുമാണ് എത്തിയത്. ഈ കണക്കുകള്‍ തന്നെ ഇന്ത്യയുടെയും ചൈനയുടെയും ഊര്‍ജസുരക്ഷയില്‍ ഹോര്‍മുസിനുള്ള പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ എണ്ണ ഇറക്കുമതിയുടെ വലിയൊരു ഭാഗം പശ്ചിമേഷ്യന്‍ രാജ്യങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചാണ് നടക്കുന്നത്. അതിനാല്‍ ഹോര്‍മുസ് വഴിയുള്ള ഗതാഗതം ദീര്‍ഘകാലത്തേക്ക് തടസ്സപ്പെട്ടാല്‍ എണ്ണയുടെ ലഭ്യതയെയും വിലയെയും അത് ബാധിക്കും. എണ്ണവില ഉയരുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഇറക്കുമതി ചെലവിനെയും സാമ്പത്തിക മേഖലയെയും ബാധിക്കാനിടയുണ്ട്.
ചൈനയുടെ കാര്യത്തിലും സ്ഥിതി സമാനമാണ്. ഇറാനില്‍ നിന്നുള്ള എണ്ണയുടെ ഏറ്റവും വലിയ വാങ്ങുന്ന രാജ്യമായ ചൈനയ്ക്ക് ഹോര്‍മുസ് വഴിയുള്ള വ്യാപാരബന്ധം നിലനിര്‍ത്തുന്നത് സാമ്പത്തികമായും തന്ത്രപരമായും പ്രധാനമാണ്.
ഖത്തറിനും ഇറാഖിനും ഇളവ് നല്‍കുന്നതെന്തിന്?
ഇറാന് തെരഞ്ഞെടുത്ത നാല് രാജ്യങ്ങളില്‍ ഇന്ത്യയും ചൈനയും മാത്രമല്ല ഉള്ളത്. ഖത്തറിനും ഇറാഖിനും ഈ പട്ടികയില്‍ ഇടം നല്‍കിയിട്ടുണ്ട്. അതിനും വ്യക്തമായ കാരണങ്ങളുണ്ട്.
ലോകത്തിലെ പ്രധാന ദ്രവീകൃത പ്രകൃതിവാതക (എല്‍.എന്‍.ജി) കയറ്റുമതി രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഖത്തര്‍. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്ക് തടസ്സപ്പെടുന്നത് ഖത്തറിന്റെ ഊര്‍ജവ്യാപാരത്തെ നേരിട്ട് ബാധിക്കും.
അതേസമയം ഇറാനും ഖത്തറും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മറ്റൊരു തലത്തില്‍ പ്രധാനമാണ്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചര്‍ച്ചകളില്‍ മധ്യസ്ഥശ്രമങ്ങള്‍ക്ക് നേതൃത്വം നല്‍കുന്ന രാജ്യമാണ് ഖത്തര്‍. നിലവിലെ സംഘര്‍ഷത്തിന് നയതന്ത്രപരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതില്‍ ഖത്തറിന്റെ പങ്ക് ഇറാന് പ്രധാനമാണ്.
ഇറാഖിന്റെ കാര്യത്തില്‍ സാമ്പത്തികവും സുരക്ഷാപരവുമായ താത്പര്യങ്ങളാണ് പ്രധാനമായും ഉള്ളത്. ഇറാന്റെ അയല്‍രാജ്യമായ ഇറാഖുമായി ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ, സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങള്‍ ഇറാനുണ്ട്. ഇറാഖിന്റെ സ്ഥിരത ഇറാന്റെ സ്വന്തം സുരക്ഷയുമായും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഇറാഖിനെ നേരത്തെ തന്നെ ചില നിയന്ത്രണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഇറാന് ഒഴിവാക്കിയിരുന്നു. ഇറാഖിന്റെ സാമ്പത്തിക സ്ഥിതി മെച്ചപ്പെടുത്താന്‍ കൂടി ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് ഇറാന് ഈ ഇളവ് നല്‍കുന്നതെന്നാണ് സുരക്ഷാ വിദഗ്ധന്‍ വുള്‍ഫ്ഗാങ് പുഷ്തായിയുടെ വിലയിരുത്തല്‍.
അമേരിക്കന്‍ ഉപരോധത്തെ മറികടക്കാന്‍ കഴിയുമോ?
ഇവിടെയാണ് ഇറാന്റെ നീക്കം ഏറ്റവും സങ്കീര്‍ണമാകുന്നത്. ഇറാന് നല്‍കുന്ന ഇളവുകള്‍ അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധത്തെ മറികടക്കാന്‍ ഈ രാജ്യങ്ങളിലെ കപ്പലുകളെ സഹായിക്കുമോ എന്നതാണ് പ്രധാന ചോദ്യം.
ഇറാനിയന്‍ തുറമുഖങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയോ അവിടെ നിന്ന് പുറത്തുപോകുകയോ ചെയ്യുന്ന എല്ലാ രാജ്യങ്ങളുടെയും കപ്പലുകള്‍ക്ക് ഉപരോധം ബാധകമാണെന്നാണ് അമേരിക്കന്‍ സെന്‍ട്രല്‍ കമാന്‍ഡ് പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ ഇറാനിയന്‍ തുറമുഖങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളെ ഉപരോധം ബാധിക്കില്ലെന്നും അമേരിക്ക അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ഭക്ഷണവും വൈദ്യസഹായവും ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള മാനുഷിക ആവശ്യങ്ങള്‍ക്കുള്ള കയറ്റുമതികള്‍ പരിശോധനയ്ക്ക് ശേഷം അനുവദിക്കാമെന്നും അമേരിക്ക പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
അതുകൊണ്ട് ഇറാന്റെ ഇളവും അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധവും ഒരേ കാര്യമല്ല. ഇറാന് ചില രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഹോര്‍മുസ് വഴിയുള്ള ഗതാഗതത്തിന് അനുമതി നല്‍കുമ്പോള്‍, ഇറാനിയന്‍ തുറമുഖങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധത്തെ അടിസ്ഥാനമാക്കിയാണ് അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധം.
ഇറാന്റെ ഇളവുകള്‍ അമേരിക്ക അംഗീകരിക്കുമോ എന്നതും വ്യക്തമല്ല. ഈ ഇളവുകള്‍ കൃത്യമായി ഏതൊക്കെ കപ്പലുകള്‍ക്കാണ് ബാധകമാകുക എന്ന കാര്യത്തിലും അവ്യക്തതയുണ്ട്. കപ്പലിന്റെ പതാകയാണോ ഉടമസ്ഥതയാണോ അതോ പ്രവര്‍ത്തിപ്പിക്കുന്ന കമ്പനിയാണോ മാനദണ്ഡമെന്നതില്‍ വ്യക്തതയില്ലെന്ന് പുഷ്തായ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ഇന്ത്യയ്ക്ക് നേട്ടമുണ്ടോ?
ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇറാന്റെ തീരുമാനം തീര്‍ച്ചയായും പ്രാധാന്യമുള്ളതാണ്. ഹോര്‍മുസ് വഴിയുള്ള കപ്പല്‍ ഗതാഗതത്തില്‍ ഇന്ത്യയ്ക്ക് പ്രത്യേക ഇളവ് ലഭിക്കുന്നത് ഊര്‍ജവിതരണത്തിനും വ്യാപാരത്തിനും സഹായകമാകും.
എന്നാല്‍ ഈ ഇളവ് പൂര്‍ണമായും സൗജന്യമായ കടന്നുപോകലല്ല. ഇന്ത്യന്‍ കപ്പലുകളില്‍ നിന്ന് ഗതാഗത ഫീസ് ഈടാക്കുമെന്നാണ് ഇറാന് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. അതായത് നിയന്ത്രണങ്ങളില്‍ നിന്ന് ഒഴിവാക്കപ്പെടുന്നു എന്നതുകൊണ്ട് സാമ്പത്തിക ചെലവുകള്‍ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല.
ഇതിനുപുറമെ, അമേരിക്കയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധവും പരിഗണിക്കേണ്ടതുണ്ട്. അമേരിക്കയുമായും ഇറാനുമായും ഒരേസമയം ബന്ധം നിലനിര്‍ത്തേണ്ട സാഹചര്യം ഇന്ത്യയ്ക്കുണ്ട്. ഇറാന്റെ ഇളവ് സ്വീകരിക്കുന്നത് ഒരു വശത്ത് വ്യാപാര താത്പര്യങ്ങള്‍ക്ക് സഹായകരമാകുമ്പോള്‍ മറുവശത്ത് അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധനയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നയതന്ത്ര പ്രശ്‌നങ്ങള്‍ സൃഷ്ടിക്കാനും സാധ്യതയുണ്ട്.
നിലവിലെ മോദി ഭരണകൂടം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷത്തില്‍ ഇറാനോട് ചേര്‍ന്നുനിന്നുള്ള നിലപാടല്ല സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇറാന്റെ ഇളവ് ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഒരു താത്ക്കാലിക ആശ്വാസം മാത്രമാണ്.
എണ്ണവിപണിയില്‍ ഉടനടി മാറ്റമുണ്ടാകുമോ?
നാല് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് നല്‍കിയ ഇളവുകള്‍ ആഗോള എണ്ണവിപണിയില്‍ ഉടനടി വലിയ മാറ്റമുണ്ടാക്കുമെന്ന് ഉറപ്പില്ലെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തല്‍.
ഐജി ഗ്രൂപ്പിലെ ചീഫ് മാര്‍ക്കറ്റ് അനലിസ്റ്റ് ക്രിസ് ബ്യൂചാമ്പ് പറയുന്നത് നിലവില്‍ ഈ ഇളവുകള്‍ വിപണിയില്‍ പരിമിതമായ വ്യത്യാസം മാത്രമേ ഉണ്ടാക്കുന്നുള്ളൂ എന്നാണ്.
കാരണം ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള വ്യാപാരം സാധാരണ നിലയിലേക്ക് മടങ്ങിയിട്ടില്ല. ചില രാജ്യങ്ങളുടെ കപ്പലുകള്‍ക്ക് അനുമതി നല്‍കുന്നതുകൊണ്ട് ആഗോള കപ്പല്‍ ഗതാഗതത്തിലെ പ്രതിസന്ധി അവസാനിക്കുന്നില്ല. യുദ്ധം തുടരുകയും സുരക്ഷാ ആശങ്കകള്‍ നിലനില്‍ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യത്തില്‍ എണ്ണവിതരണത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വവും തുടരും.
യുദ്ധം ആരംഭിച്ചതിനുശേഷം മേഖലയില്‍ 120-ലധികം വാണിജ്യ കപ്പലുകള്‍ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടതായി അന്താരാഷ്ട്ര മാരിടൈം ഓര്‍ഗനൈസേഷന്റെയും യു.കെ മാരിടൈം ട്രേഡ് ഓപ്പറേഷന്‍സിന്റെയും കണക്കുകള്‍ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഒക്ടോബറിലാണ് കപ്പലുകള്‍ക്ക് നേരെ ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ ആക്രമണങ്ങള്‍ ഉണ്ടായതെന്നും റിപ്പോര്‍ട്ടില്‍ പറയുന്നു.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇറാന്റെ ഇളവ് ലഭിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ കപ്പലുകള്‍ക്കും സുരക്ഷിതമായ യാത്ര ഉറപ്പാണെന്ന് പറയാനാകില്ല. ഒക്ടോബര്‍ 30ന് ഖത്തരി എല്‍.എന്‍.ജി കപ്പലായ അല്‍ മയേദയ്ക്ക് നേരെ ഗള്‍ഫില്‍ അജ്ഞാത വസ്തുക്കള്‍ ഇടിച്ചതായുള്ള റിപ്പോര്‍ട്ടും ഈ ആശങ്ക വര്‍ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കില്‍ ഇറാന് മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നത് പുതിയൊരു അധികാര സമവാക്യമോ?
ഇറാന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ നീക്കം കേവലം നാല് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് ഗതാഗത ഇളവ് നല്‍കുന്നതില്‍ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ഉപയോഗിച്ച് സാമ്പത്തിക നേട്ടവും രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും ഒരേസമയം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശ്രമമാണിത്.
ചൈനയില്‍ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണയും എണ്ണവ്യാപാരത്തിലൂടെ സാമ്പത്തിക നേട്ടവും, ഇന്ത്യയില്‍ നിന്ന് മരുന്നുകളും വ്യാപാരബന്ധങ്ങളും, ഖത്തറില്‍ നിന്ന് നയതന്ത്ര പിന്തുണയും ഇറാന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു. ഇറാഖുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിര്‍ത്തുന്നതും ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക താത്പര്യങ്ങളുടെ ഭാഗമാണ്.
എന്നാല്‍ ഈ തന്ത്രം എത്രത്തോളം വിജയിക്കുമെന്ന് തീരുമാനിക്കുക മേഖലയില്‍ തുടരുന്ന സംഘര്‍ഷത്തിന്റെ ഗതി തന്നെയായിരിക്കും.
ഇറാന്റെ നീക്കം വിജയിച്ചാല്‍ ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലും വ്യാപാരത്തിലും ഇറാന് കൂടുതല്‍ വിലപേശല്‍ശേഷി നല്‍കും. ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഇപ്പോഴത്തെ ഇളവ് ആശ്വാസകരമാണ്.
Content Highlight: Relief for India, China and Qatar in Hormuz: What is Iran’s strategy?
