ഒറ്റവരിയില്‍ ഒരു പ്രപഞ്ചം

പ്രശസ്ത സ്പാനിഷ് കവി ഫെഡറിക്കോ ഗാര്‍സിയ ലോര്‍ക്ക (Federico García Lorca) തന്റെ കവിതയില്‍ ഒരു പല്ലിയെ വിശേഷിപ്പിച്ചത് ഒരു തുള്ളി മുതല എന്നാണ്. ‘ദി ലിസാര്‍ഡ്’ (The Lizard) എന്ന പ്രശസ്തമായ കവിതയിലെ ആ വരികളിങ്ങനെയാണ്,

ഉണങ്ങി വരണ്ട വഴിയില്‍
ധ്യാനനിരതനായിരിക്കുന്ന നല്ലൊരു പല്ലിയെ ഞാന്‍ കണ്ടു (ഒരു തുള്ളി മുതലയെ…)

താമര എന്ന കുഴൂരിന്റെ കവിത നോക്കൂ,

(മധുസൂദനന്‍ നായര്‍ക്കും, പ്രഭാ വര്‍മയ്ക്കും)

എത്ര
അഴുക്കിലാണു
നാം
വിരിഞ്ഞ്
നില്‍ക്കുന്നത്.

‘താമര’ ഇവിടെ പ്രകൃതിയിലെ ഒരു പൂവല്ല, രാഷ്ട്രീയ അധികാരത്തിന്റെയും അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട സാംസ്‌കാരിക അംഗീകാരങ്ങളുടെയും പ്രതീകമാണ്. ‘എത്ര അഴുക്കിലാണ് നാം വിരിഞ്ഞ് നില്‍ക്കുന്നത്’ എന്ന വരി, ആ അംഗീകാരങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെ കലാകാരന്‍ എത്തിപ്പെടുന്ന ധാര്‍മിക-രാഷ്ട്രീയ സങ്കീര്‍ണതയെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന പരിഹാസപരമായ പ്രസ്താവനയായി വായിക്കാം.’

‘ലോര്‍ക്കയ്ക്ക് പല്ലി ഒരു തുള്ളി മുതലയായിരുന്നു. കുഴൂര്‍ വില്‍സന് താമര ഒരു തുള്ളി രാഷ്ട്രീയമാണ്. ഒരു പൂവില്‍ ഒരു പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തെയും, ഒരു ചിഹ്നത്തില്‍ ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അധികാരത്തെയും അദ്ദേഹം കാണുന്നു.

ചെറിയൊരു പ്രതീകത്തിലൂടെ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ യാഥാര്‍ഥ്യത്തെ തുറന്നുകാട്ടുന്ന കവിതയായ താമര അങ്ങനെയാണ്, ഒരു പ്രകൃതി കവിതയായി നില്‍ക്കാതെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ കവിതയായി മാറുന്നത്.’

‘എനിക്ക് വേറെ നീയില്ല’ എന്ന കുഴൂര്‍ വിത്സന്റെ ഏറ്റവും എഴുതിയ ക്യാപ്‌സൂള്‍ കവിതാസമാഹാരം മലയാള കവിതയില്‍ ഒരു വ്യത്യസ്ത സാന്നിധ്യമാകുന്നത്, ദൈര്‍ഘ്യത്തെ നിരസിക്കുകയും സാന്ദ്രതയെ സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഏതാനും വരികളിലൂടെയാണ്.

വായിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നിമിഷത്തിലല്ല, വായിച്ചുകഴിഞ്ഞ ശേഷമാണ് യഥാര്‍ത്ഥത്തില്‍ കവിത മനസ്സില്‍ ആരംഭിക്കുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇവയെ ‘ചെറിയ കവിതകള്‍’ എന്നു വിളിക്കുമ്പോള്‍ തന്നെ അവ അനുഭവത്തിന്റെ വലിയ സ്‌ഫോടനങ്ങളുമാകുന്നുണ്ട്.

ലോകസാഹിത്യത്തില്‍ മിനിക്കവിതകള്‍ക്ക് ദീര്‍ഘമായ പാരമ്പര്യമുണ്ട്. ജാപ്പനീസ് ഹൈക്കുവും ടാങ്കയും, ചൈനീസ് ലഘുകവിതകളും, ഗ്രീക്ക് എപ്പിഗ്രാമുകളും, ലാറ്റിനമേരിക്കന്‍ മൈക്രോപോയട്രിയും, യൂറോപ്യന്‍ അഫോറിസ്റ്റിക് കവിതകളും എല്ലാം കുറച്ചുവാക്കുകളില്‍ വലിയ അനുഭവം സൃഷ്ടിക്കുന്ന കലാരൂപങ്ങളാണ്.

മത്സുവോ ബാഷോ, കൊബയാഷി ഇസ്സ, യോസ ബുസോന്‍, ഓക്ടാവിയോ പാസ്, അന്റോണിയോ പോര്‍ച്ചിയ, റോബര്‍ട്ട് ബ്ലൈ തുടങ്ങിയ കവികളുടെ രചനകളില്‍ ഈ ലാളിത്യത്തിന്റെ ആഴം കാണാം.

മലയാളത്തില്‍ ബാലചന്ദ്രന്‍ ചുള്ളിക്കാട്, സച്ചിദാനന്ദന്‍, കല്‍പ്പറ്റ നാരായണന്‍ തുടങ്ങി പലരും ലഘുകവിതയുടെ സാധ്യതകള്‍ പരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, കുഴൂര്‍ വിത്സണ്‍ അത് സ്വന്തം ഭാഷയിലും ഭാവനയിലും പുനര്‍നിര്‍മിക്കുന്നു.

ഈ സമാഹാരത്തിലെ കവിതകള്‍ ഹൈക്കുവിനെപ്പോലെ പ്രകൃതിയെ മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തുന്നില്ല. അവ പ്രണയം, വിരഹം, അമ്മ, മരണം, പ്രവാസം, ഓര്‍മ്മ, ശരീരം, ഭാഷ, വിശ്വാസം, ഏകാന്തത, രാഷ്ട്രീയം, ബാല്യം എന്നിവയെ ഒരേ തീവ്രതയില്‍ സ്പര്‍ശിക്കുന്നു.

അതുകൊണ്ട് ഇവയെ ഹൈക്കുവിന്റെ മാതൃകയില്‍ മാത്രം വായിക്കാന്‍ കഴിയില്ല. ഇവ മലയാളത്തിന്റെ സ്വന്തം അനുഭവഭൂമിയില്‍ നിന്നുയരുന്ന ക്യാപ്‌സൂള്‍ കവിതകളാണ്.

‘ചെടി പറഞ്ഞ നുണയാണ് പൂവ് / മുള്ളാണതിന്റെ സത്യം’ എന്ന കവിതയില്‍ സൗന്ദര്യവും വേദനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രണ്ട് വരികളില്‍ തുറക്കപ്പെടുന്നു. ‘പ്രണയം മനസ്സിന്റെ പണയമാണ്’ എന്നൊരു വരി പ്രണയത്തിന്റെ മുഴുവന്‍ മനഃശാസ്ത്രവും ഒരു രൂപകത്തിലേക്ക് ചുരുക്കുന്നു.

‘എവിടെയോ നീ പെയ്യുന്നു / അല്ലെങ്കില്‍ എന്തിനാണ് ഞാനിങ്ങനെ തണുത്ത് വിറയ്ക്കുന്നത്’ എന്ന കവിതയില്‍ ദൂരവും അടുപ്പവും ഒരേസമയം സംഭവിക്കുന്നു. പ്രണയം ഭൂമിശാസ്ത്രമല്ല, കാലാവസ്ഥയാണെന്ന് കവിക്ക് അറിയാം.

ഈ കവിതകളില്‍ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമാകുന്നത് അവയുടെ അവസാനവരികളാണ്. പലപ്പോഴും ആദ്യവരികള്‍ സാധാരണമായ ഒരു കാഴ്ച തുറക്കുമ്പോള്‍ അവസാനവരി ആ കാഴ്ചയെ മറിച്ചിടുന്നു.

അതാണ് ഇവയുടെ കവിതാരസതന്ത്രം. വായനക്കാരന്‍ അവസാനവരിയിലെത്തുമ്പോഴാണ് മുഴുവന്‍ കവിതയും പുതിയ അര്‍ത്ഥത്തില്‍ വീണ്ടും വായിക്കപ്പെടുന്നത്.

പ്രകൃതി ഇവിടെ അലങ്കാരമല്ല, വികാരത്തിന്റെ ഭാഷയാണ്. മൈന, കാക്ക, കടല്‍, മഴ, മേഘം, കാറ്റ്, മരം, പൂവ്, വെള്ളമന്ദാരം, കണിക്കൊന്ന ഇവയെല്ലാം മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിലെ സംഭവങ്ങള്‍ക്ക് സാക്ഷികളാകുന്നു. അതുകൊണ്ട് പ്രകൃതിയും മനുഷ്യനും തമ്മിലുള്ള അതിര്‍ത്തി ഈ കവിതകളില്‍ മാഞ്ഞുപോകുന്നു.

പ്രവാസാനുഭവവും ഈ സമാഹാരത്തിന്റെ പ്രധാന സ്വരമാണ്. ‘കാക്ക സ്വപ്നത്തില്‍ നാടിനെ വിവര്‍ത്തനം ചെയ്യുമ്പോള്‍’ എന്ന കവിതയില്‍ ദേശം ഒരു ഓര്‍മ്മയായി മാറുന്നു. ‘വിമാനം’ എന്ന കവിതയില്‍ യാത്ര യന്ത്രത്തിന്റെ യാത്രയല്ല, വിട്ടുപോകലിന്റെ പ്രതീകമാണ്.

പ്രവാസം ഇവിടെ സാമൂഹിക വിവരണമല്ല, മനസ്സിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രമാണ്.

കുഴൂര്‍ വില്‍സന്റെ പ്രണയകവിതകള്‍ പ്രണയത്തെ പ്രണയിനിയിലേക്ക് മാത്രം ചുരുക്കുന്നില്ല. അതില്‍ അമ്മയുണ്ട്, മകളുണ്ട്, ജനിക്കാത്ത മകനായ മിഖായേല്‍ ഉണ്ട്, നഷ്ടപ്പെട്ട ജന്മങ്ങളുണ്ട്, വരാത്തവരെ കാത്തിരിക്കുന്ന സമയമുണ്ട്. അതുകൊണ്ട് ഈ പ്രണയം വ്യക്തിപരമാകുമ്പോഴും മനുഷ്യസാമാന്യമായി മാറുന്നു.

ചില കവിതകളില്‍ ശരീരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഭാഷ വളരെ ധീരമാണ്. എന്നാല്‍ അത് ഞെട്ടിക്കാനുള്ള ശ്രമമല്ല, ശരീരത്തെയും ആത്മാവിനെയും വേര്‍തിരിക്കാത്ത കാവ്യദര്‍ശനമാണ്. ശരീരം ഇവിടെ ഭാഷയാകുകയും ഓര്‍മ്മയാകുകയും സ്‌നേഹത്തിന്റെ ഭൂപടമാകുകയും ചെയ്യുന്നു.

‘എനിക്ക് നിന്റെ
ചുണ്ടുകള്‍ കൊണ്ട് മിണ്ടണം.
ലോകം അതിനെ
ചുംബനം എന്ന് വിളിച്ചേക്കും.
എനിക്കതില്‍ പരാതിയില്ല.
ലോകം അങ്ങനെ
പലതിനേയും പലതാക്കിയിട്ടുണ്ട് ‘

ഒരു കവിത അതിന്റെ ഏറ്റവും ചെറിയ രൂപത്തില്‍ ഏറ്റവും വലിയ അര്‍ഥങ്ങള്‍ വഹിക്കുന്ന നിമിഷങ്ങളുണ്ട്. ഈ വരികള്‍ അത്തരമൊരു നിമിഷമാണ്. ഇവിടെ ചുണ്ടുകള്‍ ചുംബനത്തിന്റെ ഉപകരണമല്ല, ഭാഷയുടെ അതിരുകള്‍ കടന്നുപോകുന്ന ഒരു സംവാദത്തിന്റെ രൂപകമാണ്.

മനുഷ്യര്‍ക്കിടയില്‍ സംഭവിക്കുന്ന ഏറ്റവും ആഴമുള്ള ആശയവിനിമയങ്ങള്‍ പലപ്പോഴും വാക്കുകള്‍ക്കപ്പുറത്താണ്. എന്നാല്‍ ലോകം അവയെ സ്വന്തം നിഘണ്ടുവിലെ അര്‍ഥങ്ങള്‍കൊണ്ട് മാത്രം അളക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു.

‘ലോകം അങ്ങനെ പലതിനേയും പലതാക്കിയിട്ടുണ്ട്’ എന്ന അവസാനവരി ഈ കവിതയുടെ ഹൃദയമിടിപ്പാണ്. അത് ഒരു പരാതിയല്ല, ഒരു പരിഭവവുമല്ല, മനുഷ്യസഭ്യതയുടെ ദീര്‍ഘമായ തെറ്റിദ്ധാരണകളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാന്തവും പക്വവുമായ തിരിച്ചറിവാണ്.

അനുഭവങ്ങളെ അവയുടെ അന്തര്‍സത്തയില്‍ കാണാതെ പേരുകളിലും പുറംരൂപങ്ങളിലും ഒതുക്കുന്ന ലോകത്തിന്റെ സ്വഭാവത്തെ കവി ഒരു ചെറുപുഞ്ചിരിയോടെ അംഗീകരിക്കുന്നു.

കുഴൂര്‍ കവിതകളിലെ മറ്റൊരു പ്രത്യേകത സംഭാഷണഭാഷയുടെ കവിതാസാധ്യതയാണ്. അലങ്കാരപദങ്ങള്‍ കുറവാണ്. എന്നാല്‍ സാധാരണ സംസാരഭാഷ പെട്ടെന്ന് അസാധാരണമായ കാവ്യാനുഭവമായി മാറുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഈ കവിതകള്‍ വായനക്കാരനെ എളുപ്പത്തില്‍ സമീപിക്കുകയും വായിച്ചുകഴിഞ്ഞാല്‍ ദീര്‍ഘനേരം പിന്തുടരുകയും ചെയ്യുന്നത്.

ലോക മിനി കവിതകളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോള്‍ കുഴൂര്‍ വില്‍സന്റെ കവിതകള്‍ക്ക് മൂന്ന് പ്രധാന സവിശേഷതകളുണ്ട്. ഒന്നാമത്, ഹൈക്കുവിനെപ്പോലെ പ്രകൃതിയില്‍ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. രണ്ടാമത്, അഫോറിസങ്ങളെപ്പോലെ ചിന്ത മാത്രമായി മാറുന്നില്ല. മൂന്നാമത്, പ്രണയത്തെ വെറും വികാരമായി മാത്രം കാണുന്നില്ല. ഓര്‍മ്മയും മരണവും പ്രവാസവും ഭാഷയും ചേര്‍ന്ന മനുഷ്യാനുഭവമാക്കി വികസിപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ചയാണത്.

അതുകൊണ്ട് ‘എനിക്ക് വേറെ നീയില്ല’ എന്ന സമാഹാരം ചെറിയ കവിതകളുടെ ഒരു പുസ്തകമെന്നതിലുപരി, കുറച്ചുവാക്കുകളില്‍ വലിയ ജീവിതം പറയാനുള്ള മലയാളഭാഷയുടെ അപൂര്‍വമായ ഒരു കാവ്യപരീക്ഷണമാണ്.

ഒരു ക്യാപ്‌സൂളിനുള്ളില്‍ ഔഷധം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതുപോലെ, ഈ കവിതകളില്‍ ഓരോന്നിലും ഒരു ജീവിതത്തിന്റെ സാന്ദ്രത അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.

Content highlight: Ramesh Perumpilavu ​​writes about Kuzhur Wilson’s poetry collection, ‘Enikku Vere Neeyilla’.