മലയാള സാഹിത്യത്തില് ആഖ്യാനത്തിന്റെയും ഭാവനയുടെയും പരമ്പരാഗതമായ സങ്കല്പങ്ങളെ പാടെ തിരുത്തിക്കുറിച്ച്, ചിന്തയുടെയും രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്തയുടെയും പ്രബലമായ ഒരു പുതിയ അന്തരീക്ഷം രൂപപ്പെടുത്തിയ പ്രമുഖ എഴുത്തുകാരനാണ് ആനന്ദ്.
കേവലമായ വ്യക്തിബന്ധങ്ങളുടെയോ വൈകാരിക തലങ്ങളുടെയോ ആഖ്യാനങ്ങള്ക്കപ്പുറം, ചരിത്രത്തിന്റെയും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തിന്റെയും മാനവികതയുടെയും വിശാലമായ പശ്ചാത്തലത്തില് മനുഷ്യന്റെ നിലനില്പിനെയും അവന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ആഴത്തില് പ്രശ്നവത്കരിക്കുകയാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൃതികള് ചെയ്യുന്നത്.
ആനന്ദ്
ഭരണകൂടങ്ങളും വ്യവസ്ഥിതികളും സാധാരണക്കാരനായ പൗരനുമേല് അടിച്ചേല്പ്പിക്കുന്ന അധികാരത്തിന്റെ അതിസൂക്ഷ്മവും വിഭിന്നവുമായ രൂപങ്ങളെയും, അതിനുമുന്നില് വ്യക്തി അകപ്പെടുന്ന നിസ്സഹായതയെയും അന്യവത്കരണത്തെയും അദ്ദേഹം തത്ത്വചിന്താപരമായ മൂര്ച്ചയോടെ വിചാരണ ചെയ്യുന്നു.
ആനന്ദിന്റെ സാഹിത്യ ലോകത്ത് ‘ചുവരുകള്’ എന്നത് വെറുമൊരു ഇഷ്ടികയും സിമന്റും ചേര്ത്തുണ്ടാക്കിയ ഭൗതിക നിര്മിതിയോ വെറുമൊരു അതിരടയാളമോ മാത്രമല്ല. മറിച്ച്, അത് ഭരണകൂടങ്ങള് തീര്ക്കുന്ന കര്ശനമായ നിയമങ്ങള്, സങ്കീര്ണമായ ബ്യൂറോക്രസിയുടെ തടവറകള്, മനുഷ്യരെ പരസ്പരം വേര്തിരിക്കുന്ന വംശീയദേശീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങള്, മതപരമായ പിടിവാശികള് എന്നിവയുടെ ആഴത്തിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ പ്രതീകമാണ്.
ഈ ചുവരുകള് മനുഷ്യന്റെ സ്വതന്ത്ര ചിന്തയ്ക്കും അവകാശങ്ങള്ക്കും വിലങ്ങുകളിടുകയും, അവനെ സ്വന്തം സ്വത്വത്തില് നിന്ന് വേര്പെടുത്തി വ്യവസ്ഥിതിയുടെ വെറുമൊരു അക്കമോ കടലാസുതുണ്ടോ ആയി മാറ്റുകയും ചെയ്യുന്നു.
‘ആള്ക്കൂട്ടം’, ‘മരണസര്ട്ടിഫിക്കറ്റ്’, ‘അഭയാര്ത്ഥികള്’, ‘മരുഭൂമികള് ഉണ്ടാകുന്നത്’, ‘ഗോവര്ദ്ധനന്റെ യാത്രകള്’, ‘ജൈവമനുഷ്യന്’ തുടങ്ങിയ വിഖ്യാത കൃതികളിലൂടെ നിര്മിക്കപ്പെട്ട സാഹിത്യപ്രപഞ്ചത്തില് ഈ ‘ചുവരുകളുടെ രാഷ്ട്രീയം’ എങ്ങനെയെല്ലാം പ്രവര്ത്തിക്കുന്നുവെന്നും, വ്യവസ്ഥിതിയുടെയും ഭരണകൂടത്തിന്റെയും അടിച്ചമര്ത്തലുകള്ക്ക് മുന്നില് തളര്ന്നുപോകാതെ വിചാരണകളിലൂടെയും നിരന്തരമായ ചോദ്യം ചെയ്യലുകളിലൂടെയും മനുഷ്യന് നടത്തുന്ന അവിശ്രമമായ വിയോജിപ്പുകളും പ്രതിരോധങ്ങളും എങ്ങനെ പ്രകടമാകുന്നുവെന്നും സമഗ്രമായി പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
മരണസർട്ടിഫിക്കറ്റ് എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പുറം കവർ
ആനന്ദിന്റെ സാഹിത്യപ്രപഞ്ചത്തില് ഭരണകൂടവും അതിന്റെ സ്ഥാപന വ്യവസ്ഥകളും പൗരന്മാര്ക്ക് ചുറ്റും തീര്ക്കുന്ന നിയമങ്ങളുടെയും നിബന്ധനകളുടെയും അദൃശ്യമായ ചുവരുകളാണ് പ്രധാനമായും വിചാരണ ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
കേവലമായ ഭൗതിക അതിരുകള്ക്കപ്പുറം, ബ്യൂറോക്രസിയും ഔദ്യോഗിക സംവിധാനങ്ങളും വ്യക്തിസ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മേല് സ്ഥാപിക്കുന്ന കടുത്ത വിലക്കുകള് മനുഷ്യനെ സ്വന്തം ജീവിതത്തില് നിന്നും ചിന്തകളില് നിന്നും ശ്വാസം മുട്ടിച്ച് അകറ്റുന്നു.
വ്യവസ്ഥിതി തങ്ങളുടെ സ്വാര്ത്ഥ താത്പര്യങ്ങള്ക്കായി നിര്മിച്ചെടുക്കുന്ന ഈ അധികാരച്ചുവരുകള് പൗരന്റെ സ്വയംഭരണ അവകാശങ്ങളെ തച്ചുടയ്ക്കുകയും അവനെ സ്വന്തം പ്രവര്ത്തനങ്ങളില് നിന്നും സഹജീവികളില് നിന്നും അന്യവത്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
‘ആള്ക്കൂട്ടം’, ‘മരണസര്ട്ടിഫിക്കറ്റ്’ തുടങ്ങിയ കൃതികളില് ഈ വ്യവസ്ഥാപിത അന്യവത്കരണത്തിന്റെ ദാരുണമായ ചിത്രീകരണം കാണാം. മനുഷ്യന്റെ ജീവനും അനുഭവങ്ങള്ക്കും വികാരങ്ങള്ക്കും മുകളിലാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക രേഖകളും ഫയലുകളും സര്ട്ടിഫിക്കറ്റുകളും എന്ന് ഈ നോവലുകള് തെളിയിക്കുന്നു.
ആള്ക്കൂട്ടം എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പുറം കവർ
ഒരു വ്യക്തി ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുണ്ടോ അതോ മരണപ്പെട്ടോ എന്ന് തീരുമാനിക്കുന്നത് അവന്റെ ഭൗതികമായ നിലനില്പ്പല്ല, മറിച്ച് അധികാരികള് ഒപ്പിട്ടു നല്കുന്ന കടലാസുതുണ്ടുകളാണ് എന്ന വിരോധാഭാസത്തെ ആനന്ദ് നഗ്നമായി തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
വ്യവസ്ഥിതിക്ക് മുന്നില് ഒരു വ്യക്തിക്ക് അവന്റെ പേരോ, ചിന്തയോ, മാനവികതയോ നഷ്ടപ്പെടുകയും, അവന് വെറുമൊരു അക്കമോ രജിസ്റ്ററിലെ വരണ്ട രജിസ്ട്രേഷന് നമ്പറോ ആയി ചുരുങ്ങുകയും ചെയ്യുന്നു.
പൗരനെ കേവലമൊരു അക്കമായി മാറ്റി നിര്വീര്യമാക്കുന്ന ബ്യൂറോക്രസിയുടെ ഈ ഔദ്യോഗിക സമീപനം, അക്രമത്തെക്കാളും കൊടും ക്രൂരമായ അടിച്ചമര്ത്തലിന്റെ സൂക്ഷ്മ തലത്തെയാണ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
അധികാരത്തിന്റെ യന്ത്രവത്കൃത ചട്ടക്കൂടുകളില്പ്പെട്ട് വ്യക്തിത്വം നഷ്ടപ്പെടുന്ന മനുഷ്യന്റെ ഈ പരമമായ നിസ്സഹായതയാണ് ആനന്ദ് തന്റെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെ വായനക്കാര്ക്ക് മുന്നില് വരച്ചുകാട്ടുന്നത്.
ചരിത്രത്തെയും ഭൂമിശാസ്ത്രത്തെയും ആധാരമാക്കി ആനന്ദ് സൃഷ്ടിച്ച ‘അക്ഷരദേശങ്ങള്’ പരമ്പരാഗതമായ ഭൂപടങ്ങളെയും ഭരണകൂട അതിര്വരമ്പുകളെയും പൂര്ണമായും ലംഘിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്താപരമായ ഇടങ്ങളാണ്.
ദേശീയത, വംശീയത, അതിര്ത്തിപ്രേമം എന്നിവയെല്ലാം ഭരിക്കുന്നവരുടെ സ്വാര്ത്ഥ താത്പര്യങ്ങള്ക്കായി നിര്മിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും, അവ മനുഷ്യരെ പരസ്പരം വിഭജിക്കുന്ന അദൃശ്യ ചുവരുകളായി മാറുന്നുവെന്നും അദ്ദേഹം തന്റെ കൃതികളിലൂടെ തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
ഭരണകൂടങ്ങള് നിശ്ചയിക്കുന്ന കൃത്രിമമായ അതിരുകള് മനുഷ്യന്റെ സഹജമായ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ഹനിക്കുമ്പോള്, ലോകം മുഴുവന് മനുഷ്യനെ ഉള്ക്കൊള്ളാനാവാത്തവിധം ചുരുങ്ങിപ്പോകുന്ന കാഴ്ചയാണ് ആനന്ദ് ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്.
‘അഭയാര്ത്ഥിത്വം’ എന്ന സങ്കല്പ്പത്തിന് മലയാള സാഹിത്യത്തില് തികച്ചും പുതിയൊരു നിര്വചനം നല്കാന് ആനന്ദിന് കഴിഞ്ഞു. സ്വന്തം മണ്ണില് നിന്ന് യുദ്ധം മൂലമോ അക്രമം മൂലമോ ആട്ടിയോടിക്കപ്പെടുന്നവര് മാത്രമല്ല അഭയാര്ത്ഥികള്; മറിച്ച്, സ്വന്തം മാതൃരാജ്യത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും അഭിപ്രായ സ്വാതന്ത്ര്യവും അടിസ്ഥാന മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും നിഷേധിക്കപ്പെട്ട് അന്യവത്കരിക്കപ്പെടുന്ന ഓരോ പൗരനും അഭയാര്ത്ഥിയാണെന്ന് അദ്ദേഹം ഓര്മിപ്പിക്കുന്നു.
സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ജീവിക്കുമ്പോഴും അപരിചിതത്വം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരുന്ന ആധുനിക മനുഷ്യന്റെ ആന്തരിക തലത്തിലെ ഈ അലച്ചിലാണ് ആനന്ദിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ സാഹിത്യവിഷയം.
സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരം തുടങ്ങിയ പുരാതന ചരിത്രഭൂമികള് മുതല് യന്ത്രവത്കൃതമായ ആധുനിക നഗരങ്ങള് വരെയുള്ള ഭൂപ്രദേശങ്ങള് ആനന്ദിന്റെ കൃതികളില് അധികാരത്തിന്റെ പരീക്ഷണശാലകളായാണ് പുനര്ജനിക്കുന്നത്.
യുഗങ്ങള് മാറിയെങ്കിലും മനുഷ്യന്റെ മേലുള്ള ഭരണകൂടങ്ങളുടെ അടിച്ചമര്ത്തല് ശൈലികള്ക്ക് മാറ്റമൊന്നുമുണ്ടായിട്ടില്ലെന്ന് ചരിത്രത്തെയും വര്ത്തമാനത്തെയും ബന്ധിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Photo: Gemini
അധികാര രൂപങ്ങള് മനുഷ്യരെ അലച്ചിലുകളിലേക്കും അഭയാര്ത്ഥിത്വത്തിലേക്കും തള്ളിവിടുമ്പോഴും, ആ ഭൂപടങ്ങള്ക്ക് വഴങ്ങാതെ അക്ഷരങ്ങളിലൂടെയും ചോദ്യം ചെയ്യലുകളിലൂടെയും അതിരുകളില്ലാത്ത ഒരു മാനവിക ദേശം സൃഷ്ടിക്കുകയാണ് ആനന്ദ് തന്റെ നോവലുകളിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്.
കേവലം വര്ത്തമാനകാല രാഷ്ട്രീയത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമായിരുന്നില്ല ആനന്ദിന്റെ ചിന്തകള്. ചരിത്രത്തെ അപഗ്രഥിക്കുകയും വിചാരണ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെയാണ് അദ്ദേഹം തന്റെ രാഷ്ട്രീയ തത്ത്വചിന്ത ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.
‘മരുഭൂമികള് ഉണ്ടാകുന്നത്’ എന്ന കൃതിയില് ഭൗതികമായ മരുഭൂമികളേക്കാള് ഭയാനകമായി മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിലും സംസ്കാരത്തിലും രൂപപ്പെടുന്ന വന്ധ്യതയെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം സംസാരിക്കുന്നു.
മരുഭൂമികള് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പുറം കവർ
സഹിഷ്ണുതയും മാനവികതയും വറ്റിപ്പോകുകയും, സ്വാര്ത്ഥതയും അധികാരതൃഷ്ണയും സമൂഹത്തെ ഭരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോള് സംസ്കാരം ഒരു മരുഭൂമിയായി മാറുന്നു.
വ്യാവസായികവും ശാസ്ത്രീയവുമായ വളര്ച്ച അവകാശപ്പെടുമ്പോഴും മനുഷ്യത്വം വറ്റിപ്പോകുന്ന ആധുനിക സമൂഹത്തിന്റെ പരിതാപകരമായ അവസ്ഥയെയാണ് അദ്ദേഹം ‘മരുഭൂമി’ എന്ന പ്രതീകത്തിലൂടെ ആവിഷ്കരിക്കുന്നത്.
അതുപോലെ, ‘ഗോവര്ദ്ധനന്റെ യാത്രകള്’ എന്ന കൃതിയില് ഭാരതീയ ചരിത്രത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിലൂടെയുള്ള ഒരു സഞ്ചാരമാണ് ആനന്ദ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. ഭാരതീയ സാഹിത്യത്തിലെയും ചരിത്രത്തിലെയും കഥാപാത്രങ്ങളെയും സംഭവങ്ങളെയും പുനര്വ്യാഖ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങളില് വ്യത്യസ്ത ഭരണകൂടങ്ങള്ക്ക് കീഴില് മനുഷ്യന് എങ്ങനെ അടിച്ചമര്ത്തപ്പെട്ടു എന്നും, നീതി അന്വേഷിച്ചുള്ള അവന്റെ യാത്രകള് എങ്ങനെ പരാജയപ്പെട്ടു എന്നും ഈ കൃതി കാണിച്ചുതരുന്നു.
ഗോവര്ദ്ധനന്റെ യാത്രകള് എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പുറം കവർ
ചരിത്രം എന്നത് ഭരണാധികാരികളുടെ ജയപരാജയങ്ങളുടെ കണക്കെടുപ്പല്ല, മറിച്ച് വ്യവസ്ഥിതികളുടെ ഇരകളാക്കപ്പെട്ട സാധു മനുഷ്യരുടെ കണ്ണീരിന്റെ കഥയാണെന്ന് അദ്ദേഹം നമ്മെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുന്നു.
ഭരണകൂടങ്ങള് തങ്ങളുടെ ക്രൂരതകളെയും പരാജയങ്ങളെയും മറയ്ക്കാന് ചരിത്രത്തെ എങ്ങനെ തിരുത്തിയെഴുതുന്നു എന്ന വിചാരണയും ഈ കൃതിയില് കാണാം.
കേവലം ഭരണകൂടത്തെ വിമര്ശിക്കുന്നതിലൂടെ മാത്രം ആനന്ദിന്റെ സാഹിത്യ ദൗത്യം അവസാനിക്കുന്നില്ല. അധികാരത്തിന്റെ ഈ കരാള രൂപങ്ങള്ക്ക് മുന്നില് കീഴടങ്ങാന് അദ്ദേഹം മനുഷ്യനോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല. ‘ജൈവമനുഷ്യന്’ എന്ന ആശയത്തിലൂടെ മനുഷ്യന്റെ ജൈവികമായ അസ്തിത്വത്തെയും അവന്റെ സഹജമായ അവകാശങ്ങളെയും കുറിച്ച് അദ്ദേഹം വിശദീകരിക്കുന്നു.
ജൈവമനുഷ്യന് എന്ന പുസ്തകത്തിന്റെ പുറം കവർ
ഭരണകൂടവും സാങ്കേതികവിദ്യയും പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും ചേര്ന്ന് മനുഷ്യനെ ഒരു യന്ത്രഭാഗമാക്കാന് ശ്രമിക്കുമ്പോള്, തന്റെ ജൈവികതയെയും മാനവികതയെയും വീണ്ടെടുക്കാനുള്ള മനുഷ്യന്റെ പോരാട്ടമാണ് പ്രധാനം.
ഭൗതികവും മാനസികവുമായ അതിര്വരമ്പുകള് നിര്മ്മിച്ച് മനുഷ്യന്റെ സ്വതന്ത്രമായ അസ്തിത്വത്തെ തടവറയിലാക്കുന്ന വൈവിധ്യമാര്ന്ന അധികാര രൂപങ്ങളെ വിചാരണ ചെയ്യുകയാണ് ആനന്ദ് തന്റെ അക്ഷരദേശങ്ങളിലൂടെ ചെയ്യുന്നത്.
വ്യക്തിപരമായ കഥകളിലോ കുടുംബബന്ധങ്ങളുടെ കേവല വൈകാരികതകളിലോ ഒതുങ്ങിനില്ക്കാതെ വികസിക്കുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ സാഹിത്യ പ്രപഞ്ചം, ചരിത്രത്തിലുടനീളം മനുഷ്യവംശം നേരിടേണ്ടി വന്നിട്ടുള്ള വേര്തിരിവുകളുടെയും വംശീയരാഷ്ട്രീയ അടിച്ചമര്ത്തലുകളുടെയും ഭീകരമായ യാഥാര്ത്ഥ്യങ്ങളിലേക്കാണ് വെളിച്ചം വീശുന്നത്.
അതിര്ത്തികളും തടവറകളും പട്ടാള സംവിധാനങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് ഭൗതികമായി മനുഷ്യരെ തടയുന്നതിനൊപ്പം തന്നെ, ദേശീയതയും മതവും പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് മനുഷ്യന്റെ ചിന്തകളില് പ്രതിരോധത്തിന്റെ വാതിലുകള് കൊട്ടിയടയ്ക്കാനും അധികാരവര്ഗം നിരന്തരം ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട് എന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നുകാട്ടുന്നു.
ഇത്തരത്തില് ചുവരുകള് ഉയര്ത്തി മനുഷ്യരെ പരസ്പരം അന്യവത്കരിക്കുകയും അവരുടെ പ്രാഥമിക സ്വാതന്ത്ര്യം അപഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഭരണകൂട സംവിധാനങ്ങള്ക്ക് മുന്നില് കീഴടങ്ങാനോ അന്ധമായി അനുസരിക്കാനോ ആനന്ദ് ആവശ്യപ്പെടുന്നില്ല.
പകരം, ഭരണകൂടം സ്വാഭാവികമെന്ന് വാദിക്കുന്ന നിയമങ്ങളെയും വാഗ്ദാനങ്ങളെയും നിരന്തരമായി സംശയത്തോടെ നോക്കിക്കാണാനും, ശക്തമായ ചോദ്യം ചെയ്യലുകളിലൂടെയും വിയോജിപ്പുകളിലൂടെയും ജാഗ്രതയുള്ള പ്രതിരോധം തീര്ക്കാനും അദ്ദേഹം വായനക്കാരെ ഓര്മ്മിപ്പിക്കുന്നു.
ഭരണകൂടം നിശ്ചയിക്കുന്ന വാര്പ്പുമാതൃകകളെ നിരസിക്കാനും സ്വന്തം ചിന്താശേഷിയെ മൂര്ച്ചയുള്ളതാക്കാനും അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നു. ചോദ്യങ്ങള് നിലയ്ക്കുന്നിടത്താണ് ഏകാധിപത്യം ആരംഭിക്കുന്നത് എന്നതിനാല്, നിരന്തരമായ ചോദ്യം ചെയ്യല് മാത്രമാണ് മാനവികതയെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള ഏക വഴി.
മലയാള സാഹിത്യത്തില് മറ്റാര്ക്കും അവകാശപ്പെടാനില്ലാത്ത തത്ത്വചിന്താപരമായ ആഴവും ദാര്ശനിക വീക്ഷണവും ആനന്ദിന്റെ കൃതികളെ വേറിട്ടുനിര്ത്തുന്നു.
സാഹിത്യം എന്നാല് കേവലമായ വിനോദമോ മനോഹരമായ പദസഞ്ചയമോ അല്ല, മറിച്ച് അത് മനുഷ്യരാശിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനും നീതിക്കും വേണ്ടിയുള്ള നിരന്തരമായ പോരാട്ടമാണെന്ന് അദ്ദേഹം തെളിയിച്ചു.
ചരിത്രവും ഭൂമിശാസ്ത്രവും നരവംശശാസ്ത്രവും തത്ത്വചിന്തയുമെല്ലാം അദ്ദേഹത്തിന്റെ കൈകളില് അധികാരവിചാരണയ്ക്കുള്ള മൂര്ച്ചയേറിയ ആയുധങ്ങളായി മാറുന്നു.
താന് ജീവിച്ച കാലഘട്ടത്തിനും ഏറെ മുന്നേ സഞ്ചരിച്ച ആനന്ദിന്റെ കൃതികളും അതിലെ ‘ചുവരുകളുടെ രാഷ്ട്രീയവും’ ഒരു നിര്ദിഷ്ട കാലത്തിലോ ഭൂപ്രദേശത്തോ മാത്രം ഒതുങ്ങിനില്ക്കുന്നതല്ല.
വര്ത്തമാനകാല ലോകത്തില് ഭൂരിപക്ഷ ദേശീയതകളും സങ്കുചിത രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യയശാസ്ത്രങ്ങളും വീണ്ടും പുതിയ അദൃശ്യ ചുവരുകള് പടുത്തുയര്ത്തുമ്പോള്, ആനന്ദിന്റെ അക്ഷരങ്ങള് കൂടുതല് പ്രസക്തമാകുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.
ലോകത്തില് എവിടെയൊക്കെ സ്വാതന്ത്ര്യവും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളും ലംഘിക്കപ്പെടുന്നുവോ, എവിടെയൊക്കെ മനുഷ്യര് അതിരുകളുടെയും അടിച്ചമര്ത്തലുകളുടെയും ഇരകളാക്കപ്പെടുന്നുവോ, അവിടങ്ങളിലെല്ലാം സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും മാനവികതയെയും കുറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന ഏതൊരു സമൂഹത്തിലും ഈ ചിന്തകള് നിത്യനൂതനമായി നിലനില്ക്കുക തന്നെ ചെയ്യും.
Content Highlight: Kala Pallath writes about Anand and his books.